zapamiętaj mnie
Jesteś niezalogowany, załóż konto jeśli go nie posiadasz, lub przypomnij hasło

Informed - Internetowa Informacja Medyczna

Alternative content

Wyszukiwarka artykułów:

Wirusowe zapalenia wątroby typu C 04-05-2016

     Jest to temat, który od kilku lat literatura medyczna podaje za najważniejszą prawdopodobnie w skali globalnej chorobę wątroby. Większośc zakażeń przebiega bezobjawowo, więc nie są statystycznie uchwytne. Jak dotąd znamy wiele wirusów uszkadzających wątrobę.

     Kilka głównych wirusów uszkadzających wątrobę to: wirus zapalenia wątroby typu A (HAV), wirus zapalenia wątroby typu B (HBV), wirus zapalenia wątroby typu C (HCV), wzw typu D (HDV), wzw typu E (HEV) oraz wirusowe zapalenie watroby typu nie-A, nie-B, nie-C, nie-D, nie-E (wirusy HGV i TTV). Wirusy HAV i HEV są przenoszone drogą pokarmową, a HBV i HCV,HDV,HGV przede wszystkim drogą pozajelitową (choć nie tylko). Niedawno wykryto także innego wirusa przenoszonego przez przetaczaną krew i okreslonego roboczo jako TTV (transfusion transmitted virus). Jest to wirus DNA, którego wykryto u ok. 25% chorych na przewlekłe zapalenie wątroby, lecz był to odsetek, taki sam jak w kontrolnej grupie osób zdrowych. Może on odgrywać pewną rolę w rozwoju piorunujacego zapalenia watroby, ostrego żółtego zaniku wątroby. Jest to temat prowadzonych obecnie badań. TTv stwierdzono także w Polsce.

     Hepatitis C wirus posiada materiał genetyczny w postaci kwasu RNA oraz białka rdzeniowe, strukturalne i składniki otoczki. Wirus HCV jest zróżnicowany i to jest jego najważniejsza cecha biologiczna. Jest ona możliwa wskutek tego, że nie zostają naprawiane błędy w czasie namnażania wirusa. W trakcie powielania jego materiału genetycznego powstaje błąd, który zostaje wbudowany w nową strukturę łańcucha RNA. Umożliwia to powstanie mutantów. Jest to typowe zjawisko obserwowane u osób zakażonych przez dłozszy czas HCV. Okazuje się, że wirus C jest z tego powodu bardzo niebezpieczny pod względem wywoływania marskości i raka watroby.

     Po kontakcie z wirusem organizm człowieka wytwarza przeciw elementom strukturalnym wirusa odpowiedź w postaci przeciwciał. Wykrywając przeciwciała w surowicy krwi oraz RNA potwierdzamy obecność jego w organiźmie człowieka. Materiał genetyczny wirusa C może być wykrywalny we krwi po upływie 1-3 tyg. Przeciwciała (oznaczone anty-HCV) wykryć można na początku okresu objawowego choroby u ok. 50-70% pacjentów, a u 90% po 3 mies. od jej wystąpienia. Częste wystepowanie przeciwciał przeciw temu wirusowi wykryto u pacjentów po transfuzjach krwi, osób chorujących na hemofilię otrzymujących czynniki krzepnięcia, narkomanów używajacych dożylnych środków odurzających oraz u osób z marskością wątroby lub pierwotnym rakiem wątroby. Częstość występowania przeciwciał anty-HCV u zdrowych dawców krwi na świecie wynosi 0,5-1%.

     Istnieje nosicielstwo wirusa HCV - tzn. że dana osoba miała kontakt z wirusem, organizm jej wytwarza przeciwciała ale nie rozwinęła się objawowa choroba. Taka osoba może jednak zarażać ludzi.

     Zakażenie HCV jest przenoszone w zwiazku z ekspozycją na krew i związki krwiopochodne. Jednak częstośc występowania tej infekcji, wśród osób które nie są obciążone takimi czynnikami ryzyka sueruje, że inne drogi rozprzestrzeniania tego wirusa nie są rzadkie. Podejrzewa się zakażenia przez stosunki seksualne, być może drogą fekalno-oralną. Opisano także zakażenia po ugryzieniu człowieka przez nosiciela wirusa. Dowodzi to możliwość występowania HCV w ślinie, co potwierdzono licznymi badaniami. Prawdopodobnie wirus przenosi się przez pocałunek, jeśli towarzyszy temu uszkodzenie błony śluzowej jamy ustnej, a osoba zakażająca ma w tym czasie HCV w ślinie. Materiał genetyczny wirusa stwierdzono w moczu, w pocie, w płynie puchlinowym w marskości wątroby. Nie stwierdzono go w stolcu.

     Nosicielstwo HCV rośnie z wiekiem i jest częstrze u męższczyzn. W Polsce częstość występowania przeciwciał anty-HCV wśród dawców krwi wynosi średnio 1,4%, wśród narkomanów ok. 75-90%, a u homoseksualistów 6%. Do grupy ryzyka zakażenia należą osoby o upośledzonej odporności - po przeszczepach, leczeni z powodu chorób hematologicznych, nowotworowych, chorzy na AIDS, także osoby o upośledzonym stanie zdrowia i z tego powodu często hospitalizowane, oraz narkomani uzależnieni od preparatów dożylnych.

     Do zakażenia w szpitalu może dojść nie tylko w związku z wykonywaniem skomplikowanych zabiegów operacyjnych lecz też podczas badań diagnostycznych i w trakcie zabiegów leczniczych. Przenosicielem infekcji jest zarówno sprzet jak i personel, prawdopodobnie przez nie myte ręce. Podobnie jak wirus B również HCV stanowi duże ryzyko dla chorych poddanych dializie (średnio zarażonych jest ok. 20% pacjentów poddanych przewlekłej hemodializie, u dializowanych otrzewnowo, u chorych po przeszczepie nerki). Ze względu na szczególne warunki pracy częstość zakażeń HCV jest wysoka u stomatologów. Dlatego uważajmy odwiedzając gabinet stomatologa, ginekologa czy innego specjalisty i zwracajmy uwagę czy lekarz obsługuje nas w rekawiczkach, bo jeśli nie, to naszym prawem jest zażądanie tego. Występuje też średnio 3-5% zakażeń noworodków urodzonych z matek zakazonych wirusem C. Zakażenie HCV uchodzi obecnie za największy czynnik ryzyka rozwoju pierwotnego raka watroby. Jest kilka czynników ryzyka rozwoju pierwotnego raka watroby w zakażeniu HCV, a największy to nadmierne spożywanie alkoholu.

     Jak wyglada obraz choroby?

     Otóż większość zakażeń jest bezobjawowa. U chorych z postacią jawna klinicznie objawy poprzedzajace infekcję sa głównie typu niestrawności, bóle brzucha, nudności. W olbrzymiej wiekszości przypadków jest to choroba rozwijająca się podstepnie, ze skutkami objawiającymi się po latach od zakażenia. Jest wielu chorych w średnim wieku z marskością wątroby, u których zakażenie nastapiło w wyniku przetaczania krwi lub zabiegów w dzieciństwie. Szybciej choroba postępuje u osób pijących alkohol. Alkohol może przyspieszyć namnażanie wirusa.

     W przebiegu zakażenia HCV może też dojść do uszkodzenia innych narządów, a wynikiem są: krioglobulinemia, rumień, bóle stawowe, osłabienie. Często występują zmiany zapalne w tętnicach, skórze, płucach, jelitach, tarczycy, nerkach. Ostatnio wykazano powiązanie między zakażeniem HCV a chłoniakiem nieziarniczym. Częste w zakażeniu HCV jest limfocytowe zapalenie gruczołów ślinowych. Znane są objawy w postaci zaburzenia wydzielania łez i śliny oraz uszkodzenie rogówki, małopłytkowość samoistna lub częsta, a także liszaj płaski.

     Personel służby zdrowia musi pamiętać o środkach i metodach ochrony osobistej, takich jak opatrywanie skaleczeń i otarć oraz używania rękawiczek. Wszystkie szpitale powinny mieć szczegółowe instrukcje postępowania na salach operacyjnych, oddziałach, w przychodniach i laboratoriach, które muszą być oczywiście ściśle przestrzegane.

Komentarze