Słów kilka o odporności, czyli jak nie dać się infekcjom 01-08-2011

     Na co dzień narażeni jesteśmy na atak najróżniejszych drobnoustrojów, m.in. bakterii, wirusów, grzybów. Dostają się one do wnętrza ludzkiego organizmu przez drogi oddechowe wraz z wdychanym powietrzem, przez przewód pokarmowy z jedzeniem, bytują też na skórze. Część z nich żyje z nami w swoistej symbiozie, ale wiele jest groźnych i potencjalnie chorobotwórczych. To, że nieustannie nie chorujemy, to zasługa układu odpornościowego zwanego również układem immunologicznym.
 

     Odporność to zdolność do czynnej i biernej ochrony organizmu przed szkodliwym działaniem drobnoustrojów chorobotwórczych.

     Układ odpornościowy tworzą komórki obronne, węzły chłonne, śledziona oraz szpik kostny. Wśród komórek układu immunologicznego najbardziej istotna rola przypada limfocytom T i B, monocytom i makrofagom. Limfocyty T dzielą się na kilka podklas. Wśród nich wyróżniamy limfocyty T pomocnicze, które kierują działalnością całego układu odpornościowego; to one rozpoznają wroga i przekazują informację o jego pojawieniu się do węzłów chłonnych i śledziony, pobudzając te narządy do wzmożonej produkcji innych rodzajów komórek potrzebnych w walce z zakażeniem, takich jak limfocyty T zabójcy (killer) i limfocyty B. Zabójcze limfocyty T specjalizują się w bezpośrednim zabijaniu innych komórek opanowanych przez obce organizmy. Natomiast limfocyty B są odpowiedzialne za wytwarzanie przeciwciał do walki z wrogiem, niszcząc go lub znakują jako cel do zniszczenia przez inne komórki, np makrofagi. Ponadto w szeregu komórek układu immunologicznego znajdują się też limfocyty T supresorowe (hamujące), które mają zdolność do tłumienia lub całkowitego zatrzymania aktywności limfocytów B czy T. To one odwołują akcję, po opanowaniu ataku i pozwalają, aby organizm przeszedł do fazy zdrowienia.

     Mimo posiadania tak doskonałego systemu obronnego zdarza nam się chorować. Dzieje się tak dlatego, że ogólna odporność organizmu zależy w olbrzymiej mierze od nas samych i od tego, jaki prowadzimy tryb życia: czy wspieramy czy osłabiamy własne siły obronne. Kontaktu z chorobotwórczymi drobnoustrojami nie da się uniknąć, a jesienno-zimowa aura sprzyja niestety atakom wszelkich wirusów i bakterii. Warto wiedzieć,
jak wspomóc swój układ immunologiczny aby nie dać się drobnoustrojom.
 

     Co szkodzi układowi immunologicznemu?

· nadużywanie antybiotyków i to zarówno tych używanych do leczenia ludzi jak i dodawanych np. do pasz dla zwierząt spowodowało nabywanie przez bakterie oporności na leki. Z drugiej strony nadużywanie antybiotyków sprzyja niszczeniu przyjaznych bakterii, które żyją z nami w równowadze i na swój sposób chronią nas przed atakiem chorobotwórczych drobnoustrojów – ich zniszczenie sprawia, ze w miejscach ich bytowania pojawiają się szkodliwe bakterie.

· spożywanie pokarmów wysoko przetworzonych i zawierających wiele sztucznych dodatków, o niskiej wartości odżywczej

· zanieczyszczenia środowiska – na drodze wielu mechanizmów upośledzają pracę układu immunologicznego

· mała aktywność fizyczna, mało snu, mniej czasu spędzanego na wolnym powietrzu , nadmiar używek (alkohol, nikotyna kofeina) – czyli to co ogólnie określa się mianem „niehigienicznego trybu życia”

· stres, który powoduje rozchwianie układu immunologicznego.
Jak wspomóc układ odpornościowy?

· dbać o dietę bogatą w witaminy (A, C, E, B12 i kwas foliowy) i składniki mineralne (miedź, cynk) i aminokwasy, które są organizmowi niezbędne do odnowy komórek układu immunologicznego i produkcji przeciwciał

· zapewnić sobie odpowiednio długi sen i wypoczynek, bo gdy śpimy układ obronny ma mniej pracy i może w tym czasie się regenerować

· ograniczyć spożycie alkoholu, ponieważ alkohol zmniejsza w organizmie zasoby witamin A, C, E, B oraz mikroelementów niezbędnych do regeneracji układu odpornościowego

· dbać o aktywność fizyczną – należy spacerować, biegać, ćwiczyć, bo to nie tylko redukuje poziom stresu, ale także dlatego, że ruch usprawnia krążenie krwi i sprawia, że do tkanek dociera więcej tlenu i składników odżywczych, a usuwane są substancje toksyczne, co wspomaga oczyszczanie organizmu i działanie układu immunologicznego

· nie przegrzewać się, bo to zaburza system termoregulacji i sprawia, że źle znosimy zmiany temperatury, łatwiej marzniemy i przeziębiamy się

· unikać zatłoczonych miejsc, bo tam łatwiej o zarażenie się od chorego człowieka

· nawilżać powietrze, bo centralne ogrzewanie wysusza śluzówki i wówczas bakterie i wirusy łatwiej wnikają do wnętrza organizmu

· rozważyć (w porozumieniu z lekarzem) szczepienie przeciwko grypie, a w przypadku dzieci ewentualnie też przecieko Haemophilus influenze i pneumokokom

· wspomagać organizm ziołami – wiele preparatów dostępnych w aptece np. jeżówka podnosi odporność, ma działanie przeciwzapalne i odkażające.



Opracowanie: UT

Czytaj także:

 

Sepsa, czyli pożar krwi? !