zapamiętaj mnie
Jesteś niezalogowany, załóż konto jeśli go nie posiadasz, lub przypomnij hasło

Informed - Internetowa Informacja Medyczna

Alternative content

Wyszukiwarka artykułów:

Sezon na wrzody23-09-2019

     Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy jest przewlekłym schorzeniem przewodu pokarmowego. U jej podłoża leży wytworzenie się w błonie śluzowej żołądka lub dwunastnicy ubytku, który nazywany jest wrzodem. Nisza wrzodowa tworzy się co jakiś czas w tym samym lub innym miejscu, a zagojenie wrzodu nie musi oznaczać wyleczenia z choroby. Istotą choroby jest bowiem jej nawrotowość, a wiosna i jesień to właśnie ten czas, kiedy choroba daje o sobie znać lub zaostrzają się jej objawy.

     Jak powstaje wrzód?

 

     Błonę śluzową żołądka i dwunastnicy w warunkach fizjologicznych pokrywa warstwa śluzu, która chroni ją przed szkodliwym działaniem kwasów znajdujących się w żołądku. Gdy ta bariera ochronna zostaje przerwana, błona śluzowa staje się podatna na uszkodzenia, powstaje początkowo drobna ranka zwana nadżerką, która następnie powiększa się i pogłębia tworząc owrzodzenie.

     Przyczyny choroby wrzodowej

 

     Istnieje wiele czynników, które uszkadzają błonę śluzową żołądka i dwunastnicy. Główną przyczyną powstania choroby wrzodowej jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori. Bakteria osiedla się w żołądku, żyje i rozmnaża się na powierzchni błony śluzowej pod warstwą śluzu, a wytwarzając szereg enzymów i różnych toksycznych substancji powoduje wystąpienie stanu zapalnego błony śluzowej, początkowo ostre, a następnie przewlekłe. Następnie przy współudziale kwasu żołądkowego dochodzi do uszkodzenia błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy, powstania owrzodzenia i dolegliwości z nim związanych.

 

     Drugim ważnym czynnikiem mającym wpływ na rozwój choroby wrzodowej są leki przeciwbólowe i przeciwzapalne takie jak aspiryna, polopiryna, ibuprofen, naproksen, diklofenak, piroksykam i szereg innych z tej grupy. Szkodliwe działanie tych leków na żołądek wynika przede wszystkim z upośledzania mechanizmów chroniących śluzówkę żołądka i dwunastnicy przed czynnikami drażniącymi.

     Ponadto wśród szkodliwych czynników wymienia się palenie papierosów, alkohol, nieprawidłowe odżywianie. Nie bez znaczenia są predyspozycje genetyczne (choroba wrzodowa występuje częściej u osób z grupą krwi 0) oraz konstrukcja psychiczna – osoby nerwowe, łatwo ulegające stresowi, prowadzące nieuregulowany tryb życia, częściej zapadają na tę chorobę.

 

     Objawy choroby

 

     Najczęściej występującym objawem choroby wrzodowej jest tępy dokuczliwy i długotrwale utrzymujący się ból lub uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu. Ból powstaje w wyniku drażnienia przez wrzód i kwas żołądkowy nerwów przebiegających w ścianie żołądka lub dwunastnicy. Dość charakterystyczne dla choroby wrzodowej jest to, że ból często występuje w nocy lub na czczo, ustępuje po spożyciu pokarmu lub przyjęciu leków zobojętniających kwas solny. Chorobie wrzodowej mogą też towarzyszyć inne objawy, takie jak nudności, wymioty, zgaga, odbijania, brak apetytu, chudnięcie. Są one jednak mało charakterystyczne. Zdarza się ponadto, że choroba wrzodowa nie daje żadnych dolegliwości i wykrywana jest dopiero w momencie pojawienia się powikłań, które nierzadko bywają groźne dla życia.

 

     Powikłania choroby wrzodowej

 

     Krwawienie z wrzodu może wystąpić, gdy dojdzie do uszkodzenia naczyń przebiegających w ścianie żołądka lub dwunastnicy. Głównym objawem krwawienia są krwiste lub przypominające fusy kawy (zwane fusowatymi) wymioty oraz krwiste lub czarne stolce. W przypadku bardziej masywnego krwawienia mogą pojawić się objawy wstrząsu: przyspiesza się czynność serca i zmniejsza ciśnienie tętnicze krwi, może dojść do omdlenia. Powikłanie to wymaga leczenia szpitalnego, dokładnego monitorowania i nierzadko przetoczenia krwi.

 

     Przedziurawienie wrzodu (perforacja) jest bardzo groźnym powikłaniem. Wrzód drążąc w głąb ściany żołądka lub dwunastnicy może ją przebić na wylot i umożliwić przedostanie się treści pokarmowej z przewodu pokarmowego do wnętrza jamy brzusznej, powodując zapalenie otrzewnej, wymagające szybkiej interwencji chirurgicznej. Głównym objawem perforacji jest silny gwałtowny ból w nadbrzuszu porównywany do „pchnięcia nożem”. Następnie wskutek rozwijającego się zapalenia otrzewnej stan pacjenta szybko się pogarsza, dominują objawy wstrząsu, a brzuch jest bardzo bolesny i deskowato twardy. Jedyną szansą dla chorego jest podjęcie szybkiej operacji.

 

     Zwężenie odźwiernika, czyli części żołądka graniczącej z dwunastnicą, jest powikłaniem nawracających wrzodów pojawiających się w tej właśnie okolicy. Bliznowacenie ściany wokół zagojonego wrzodu powoduje deformację odźwiernika i jego zwężenie, co utrudnia przechodzenie pokarmu z żołądka do dwunastnicy i powoduje jego zaleganie w żołądku. Towarzyszą temu kurczowe bóle brzucha, nudności, uporczywe wymioty, chudnięcie. Leczenie jest chirurgiczne.

 

     Rozpoznanie choroby

 

     W dzisiejszych czasach rozpoznanie choroby wrzodowej oparte jest o wynik badania endoskopowego (gastroskopii), polegającego na wprowadzeniu do żołądka i dwunastnicy przez usta, gardło i przełyk, cienkiej giętkiej rurki, przez którą lekarz wykonujący badanie może oglądać wnętrze tych narządów i ocenić stan błony śluzowej.

 

     Leczenie

 

     W leczeniu choroby wrzodowej stosuje się leki o różnym mechanizmie działania, które mają zmniejszać ilość produkowanego kwasu w żołądku oraz leki, które mają działać osłonowo na błonę śluzową żołądka i dwunastnicy. W przypadkach zakażenia Helicobacter pylori do terapii dołączane są również antybiotyki.

 

     Jednakże żadne leczenie nie będzie skuteczne, jeżeli chory nie będzie przestrzegał kilku zaleceń. Po pierwsze należy unikać drażniących śluzówkę leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych, o których była mowa wcześniej. Jeżeli zaistnieje konieczność stosowania leków o takim działaniu, należy stosować nowoczesne preparaty, najlepiej po konsultacji z lekarzem. Chorych obowiązuje zakaz palenia papierosów, ponieważ palenie papierosów nie tylko utrudnia gojenie wrzodu i zwiększa ryzyko nawrotu owrzodzenia, ale także zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań choroby, głównie krwawienia z wrzodu.

 

     W leczeniu choroby wrzodowej istotne są ponadto zalecenia żywieniowe. Posiłki należy spożywać regularnie i unikać długich przerw między posiłkami. Zalecane są co najmniej 4 posiłki dziennie. Wskazane jest ograniczenie pokarmów ciężkostrawnych, wzdymających, ostrych przypraw, kwaśnych potraw i owoców oraz napojów gazowanych, ponieważ mogą one nasilać dolegliwości. Unikać należy też kawy, gdyż silnie pobudza ona wydzielanie kwasu solnego. Zalecane jest także unikanie alkoholu, ponieważ może on uszkadzać mechanizmy obronne błony śluzowej. Pamiętać też należy o unikaniu stresu i prowadzeniu uregulowanego trybu życia.

 

                                                                  Opracowanie: UT

Czytaj także: 

 

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

Zatrucia pokarmowe

Rak żołądka, dlaczego taki groźny.

Komentarze