zapamiętaj mnie
Jesteś niezalogowany, załóż konto jeśli go nie posiadasz, lub przypomnij hasło

Informed - Internetowa Informacja Medyczna

Alternative content

Wyszukiwarka artykułów:

Reumatologia w zarysie ! 14-02-2016

     Reumatologia jest dynamicznie rozwijającą się dziedziną medycyny zajmująca się badaniem i leczeniem schorzeń reumatycznych – czyli zapalnych, zwyrodnieniowych i metabolicznych chorób układu ruchu (a więc stawów, kości, więzadeł i ścięgien). Osobny rozdział w reumatologii stanowią uogólnione zapalne choroby tkanki łącznej (zwane również kolagenozami).

Kolagenoza” jest nazwą historyczną, ponieważ istotą „kolagenoz" nie jest, jak kiedyś uważano, pierwotne zwyrodnienie włókien kolagenowych (będących ważnym składnikiem tkanki łącznej, ale wtórne ich uszkodzenie w wyniku toczącego się w tkance łącznej procesu zapalnego o tle autoimmunologicznym. W uproszczeniu – proces autoimmunologiczny polega na tym, że organizm reaguje na pewne własne antygeny tak, jak byłyby one obce, uruchamia przeciw nim odpowiedź immunologiczną (analogicznie jak np. w zakażeniach wirusowych czy bakteryjnych), co prowadzi do rozwoju przewlekłej reakcji zapalnej.

 

     Podział chorób reumatologicznych jest dość złożony. My dla uproszczenia podzielimy je na klasyczne i uogólnione.

Do "klasycznych" (czyli takich, gdzie objawy choroby dotyczą przede wszystkim układu ruchu, ale mogą się zdarzyć, i zdarzają, objawy pozastawowe) chorób reumatycznych zaliczamy przede wszystkim reumatoidalne zapalenie stawów oraz zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, tzw. zespół Reitera, czy łuszczycowe zapalenie stawów.

Do uogólnionych chorób tkanki łącznej (czyli „kolagenoz”) zaliczamy: toczeń trzewny, zapalenie wielomięśniowe, twardzinę układową, a także szereg schorzeń z kręgu zapaleń naczyń z towarzyszącą martwicą, charakteryzują się zajęciem przede wszystkim narządów wewnętrznych jamy brzusznej, klatki piersiowej i układu nerwowego, błon śluzowych i surowiczych. Te ostatnie, w związku z faktem, że proces chorobowy dotyczy ważnych narządów wewnętrznych, mają znacznie bardziej dramatyczny przebieg niż choroby „klasyczne”. Nie leczone albo oporne na leczenie kolagenozy i niektóre postaci zapaleń naczyń z martwicą mogą w krótkim czasie doprowadzić do skrajnie ciężkich stanów, a nawet do śmierci.

      Przyczyny większości chorób reumatologicznych nie zostały do tej pory poznane. Sugerowano rolę wirusów lub innych drobnoustrojów, które aktywowały układ immunologiczny, a poprzez podobieństwo antygenowe tychże drobnoustrojów i własnych tkanek organizmu miało dochodzić do zmylenia układu odpornościowego i reakcji przeciw własnym tkankom. Jednak wydaje się, że sama infekcja wirusowa nie jest wystarczającym warunkiem do rozwinięcia się choroby. Ważne wydają się predyspozycje genetyczne. Ustalono związki poszczególnych chorób z obecnością określonych antygenów (tzw. antygenów zgodności tkankowej). Sztandarowym niemal przykładem jest silny związek pomiędzy zapadalnością na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa a występowaniem antygenu HLA-B27.


      Objawy schorzeń reumatoidalnych są bardzo zróżnicowane i dzieli się je na ogólne i narządowe.

Objawy ogólne to gorączka, chudnięcie, nocne poty, osłabienie. Są one nieswoiste i mogą występować w bardzo wielu schorzeniach z zupełnie innego kręgu. W typowych („klasycznych”) chorobach reumatoidalnych objawy narządowe dotyczą głównie stawów i są to bóle stawów, utrudnienie lub ograniczenie ich ruchomości, sztywność (zwłaszcza poranna) stawów, obrzęki i zaczerwienienie w okolicy stawów, z czasem dochodzi do znacznych zniekształceń stawów i inwalidztwa. Lokalizacja objawów stawowych może mieć znaczenie różnicujące. Na przykład, jeśli objawy są związane z drobnymi stawami i gdy występują symetrycznie - to z dużym prawdopodobieństwem można podejrzewać reumatoidalne zapalenie stawów. Gdy zmiany dotyczą obręczy biodrowej i stawów kręgosłupa – nasuwa się podejrzenie zesztywniającego zapalenia kręgosłupa.


      W „kolagenozach” zmiany stawowe mają mniej dramatyczny przebieg. Bóle i obrzęki są przemijające, a zasadniczym miejscem procesów zapalnych często bywa skóra i tkanka podskórna. W toczniu rumieniowatym zmiany skórne są bardzo częste i dotyczą aż 70% chorych. Najbardziej typowy jest rumień w kształcie motyla występujący na policzkach i grzbiecie nosa oraz nadwrażliwość skóry na promienie słoneczne. W zapaleniu wielomięśniowym, lub skórno-mięśniowym - typowy jest fioletowy rumień wokół oczu. Bardzo charakterystyczne zmiany skórne występują w twardzinie układowej – początkowo pojawia się obrzęk, następnie stwardnienie skóry, a w końcu jej zanik. W zaawansowanej twardzinie skóra jest mocno napięta, ściągnięta, twarz jest maskowata, pozbawiona mimiki, w obrębie paców tworzą się przykurcze.

Z narządów wewnętrznych w uogólnionych chorobach tkanki łącznej najczęściej zajęte są nerki, co prowadzi do ich uszkodzenia objawiającego się wzmożoną utratą białka z moczem, a z czasem dochodzi do ich niewydolności, co wymaga leczenia dializami. Zmiany chorobowe mogą obejmować też serce: osierdzie, wsierdzie i mięsień sercowy i w konsekwencji prowadzić do niewydolności krążenia. Częstym objawem wysięk w jamie opłucnej, natomiast same płuca zajęte są rzadko. W wielu chorobach atakowane są naczynia krwionośne, zwłaszcza tętnicze. I tak na przykład w guzkowym zapaleniu tętnic dochodzi do zajęcia przez proces zapalny tętnic wieńcowych (czyli tych, które zaopatrują w krew mięsień sercowy), co bywa przyczyną ich zamknięcia i w konsekwencji zawałów serca. Stosunkowo często proces zapalny dotyczy też centralnego układu nerwowego. Objawami mogą być wówczas napady padaczkowe, zaburzenia zachowania, psychozy czy inne objawy neurologiczne.


      Diagnostyka chorób reumatologicznych na ogół jest trudna i skomplikowana i powinna odbywać się pod kierunkiem specjalisty. Podobnie leczenie. Ponieważ, jak już wspomniano, przyczyny tych chorób nie są w pełni poznane, leczenie w dużej mierze jest objawowe. Nie mniej jednak coraz szerzej stosowane są glukokortykoidy i inne leki, które mają na celu zmniejszać reakcję autoimmunologiczną i w ten sposób hamować postęp choroby.

 

         Opracowanie: UT

Komentarze

dodał: INESINES666 | 2012-07-20 18:46:49

Chodzi Ci o tą sól bocheńską? Racja, jest świetna.. Moja mama cierpiała na ciągłe bóle stawów i bardzo jej ten środek pomógł. Także mogę śmiało polecić.

dodał: ~Gość | 2012-07-01 22:37:36

Zapalenie stawów oprócz oczywiście leczenia farmakologicznego, zależy co przepisze lekarza, zaleca się również sól jodowo-bromową.