zapamiętaj mnie
Jesteś niezalogowany, załóż konto jeśli go nie posiadasz, lub przypomnij hasło

Informed - Internetowa Informacja Medyczna

Alternative content

Wyszukiwarka artykułów:

Nie jest dobrze, kiedy jest za słodko...17-08-2011

     Cukrzyca jest kolejną epidemią naszego wieku. W Polsce na cukrzycę choruje około dwa miliony ludzi. Przypuszczalnie drugie tyle nie wie jeszcze, że ma tę chorobę.

     Od fizjologii do patologii

     Cukrzyca jest to przewlekła choroba przemiany materii, której podstawowym objawem jest podwyższony poziom cukru (glukozy) we krwi.

     U zdrowego człowieka stężenie glukozy we krwi na czczo nie powinno przekraczać 125 mg%. Za utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi w warunkach fizjologicznych odpowiedzialnych jest kilka hormonów. Dwa z nich produkowane są w trzustce.

     Trzustka jest narządem gruczołowatym o zrazikowatej budowie, leży na tylnej ścianie jamy brzusznej. Wyróżniamy w niej część zewnątrzwydzielniczą, w której produkowane są i wydzielane do światła jelita enzymy trawienne rozkładające cukry, białka i tłuszcze, oraz część wewnątrzwydzielniczą (dokrewną), złożoną z tzw. wysp trzustkowych Langerhansa, w której produkowane są i wydzielane do krwi hormony: insulina i glukagon.

     Insulina jest hormonem o budowie polipeptydowej, tzn. składa się z dwóch łańcuchów białkowych połączonych mostkami dwusiarczkowymi. Produkowana jest przez tzw. komórki beta wysp trzustki. Insulina obniża poziom glukozy we krwi poprzez zwiększanie jej przenikania do niektórych komórek, przede wszystkim do komórek mięśni szkieletowych i wątroby. Tam glukoza przekształcana jest w  glukozo-6-fosforan, wbudowywana w glikogen i w ten sposób magazynowana. Ponadto insulina powoduje wzmożone spalanie glukozy w mięśniach.

     Glukagon, drugi obok insuliny hormon trzustkowy, produkowany z kolei przez komórki alfa, powoduje rozpad glikogenu wątrobowego i uwalnianie glukozy do krwi. Jest zatem jednym z hormonów mających przeciwstawne do insuliny działanie. Inne hormony, które podnoszą poziom cukru we krwi, to hormony kory nadnerczy (glukokortykoidy), rdzenia nadnerczy (adrenalina) oraz hormon wzrostu.

     Istotą cukrzycy jest brak lub niedobór insuliny, który w konsekwencji prowadzi do zachwiania równowagi gospodarki węglowodanowej w organizmie i wzrostu poziomu glukozy we krwi. A to, jak już powiedzieliśmy, jest podstawowym objawem cukrzycy i przyczyną wszelkich komplikacji tej choroby.

     Wyróżniamy kilka podstawowych typów cukrzycy:

·        Cukrzyca typu 1, często nazywana cukrzycą młodzieńczą lub insulinozależną – jest ona spowodowana zniszczeniem komórek beta trzustki. Dochodzi do tego, gdy naturalny system obronny organizmu przed bakteriami i wirusami zaczyna (niejako przez pomyłkę) niszczyć komórki trzustki. Choroba ta pojawia się w wieku młodzieńczym lub nawet we wczesnym dzieciństwie i wymaga leczenia insuliną

·        Cukrzyca typu 2, zwana również cukrzycą dorosłych lub insulinoniezależną, rozwija się, gdy wytwarzana przez trzustkę insulina nie spełnia do końca swej roli wobec oporności tkanek na jej działanie. Tak dzieje się często w otyłości, dlatego choroba ta dotyka przede wszystkim osoby otyłe, często w starszym wieku. Na początku choroby leczenie opiera się na diecie, z czasem konieczne staje się stosowanie leków obniżających poziom cukru i uwrażliwiających tkanki na działanie insuliny, a dopiero na końcu konieczne bywa dołączenie preparatów insuliny

·        Cukrzyca ciężarnych – związana z okresem ciąży, zwykle ustępuje po urodzeniu dziecka

·        Cukrzyca wtórna – będąca skutkiem stosowania pewnych leków (np. sterydów), towarzysząca innym chorobom endokrynologicznym (np. chorobie i zespole Cushinga, akromegalii), związana z chorobami trzustki (przewlekłe zapalenie trzustki, rak trzustki), czy w końcu będąca wynikiem niedostatecznego lub nieprawidłowego odżywiania.

     Objawy choroby

     Gdy brakuje insuliny, glukoza nie może przedostać się do komórek i pozostaje we krwi. Organizm broni się i dąży do wydalenia nadmiaru cukru z moczem. Obecność cukru w moczu sprawia, że jednocześnie wydalane są większe ilości wody, pojawia się tzw. wielomocz, czyli wzrost ilości wydalanego moczu na dobę. Tracąc wodę, mamy zmożone pragnienie. I tak pojawiają się dwa podstawowe objawy cukrzycy. Poza tym choroba ta może zaczynać się bardzo różnorodnie. Jej sygnałem może być przewlekłe zmęczenie, drętwienie palców, skurcze łydek, częste infekcje (w tym grzybice). Wynikają one z utraty z moczem soli mineralnych, witamin i ciał odpornościowych. Często na początku choroby dochodzi do ubytku masy ciała. Pozbawione glukozy, która wydalana jest z moczem, komórki muszą szukać innego źródła energii i korzystają z zasobów zgromadzonych w tkance tłuszczowej. Wynikiem tego jest właśnie chudnięcie.

     Mając takie objawy warto oznaczyć sobie poziom glukozy we krwi. Cukrzyca, co prawda jest chorobą nieuleczalną, ale dobrze prowadzona może być niegroźna.

     Ostre powikłania cukrzycy

     Do dekompensacji i rozwoju tzw. ostrych powikłań cukrzycy przebiegających z hiperglikemią (czyli wysokim poziomem cukru we krwi) dochodzi zwykle przy okazji zakażeń, stresów, nadużycia alkoholu, czy odstawienia leków lub przyjęcia zbyt małej ich dawki. Niebezpiecznie wzrasta wtedy poziom cukru, dochodzi do odwodnienia organizmu i jego zakwaszenia wskutek nagromadzenia kwaśnych produktów przemiany materii. Objawy takiego stanu są podobne jak objawy rozpoczynającej się cukrzycy, nierzadko przebiegają dość burzliwie. Zaburzenia te nie leczone prowadzą do rozwoju śpiączki (tzw. ketonowej lub hiperosmotycznej) i mogą być przyczyną śmierci chorego.

     Na drugim biegunie ostrych powikłań cukrzycy znajduje się niedocukrzenie (hipoglikemia), czyli zespół objawów wynikający ze zbyt niskiego poziomu cukru we krwi. Towarzyszy mu uczucie silnego głodu, zlewne poty, szybkie bicie serca, dezorientacja, bóle głowy, uczucie niepokoju. Przy bardzo niskim poziomie cukru dochodzi do utraty przytomności, drgawek a nawet śmierci. Przyczyną takiego stanu jest najczęściej przyjęcie zbyt dużej dawki insuliny lub leku obniżającego poziom cukru, nierzadko też alkohol.

     Przewlekłe powikłana cukrzycy

     Cukrzyca o wieloletnim przebiegu, o ile nie jest zbyt dobrze kontrolowana, może prowadzić do rozwoju tzw. późnych powikłań. Utrzymujący się we krwi nadmiar cukru uszkadza naczynia krwionośne i nerwy.

     Gdy uszkodzone zostaną małe naczynia, mówimy o mikroangiopatii, natomiast uszkodzenie naczyń o większym kalibrze, to makroangiopatia. Uszkodzenie małych naczyń, zaopatrujących w krew nerki i siatkówkę oka, w konsekwencji prowadzi do uszkodzenia tych narządów. Nerki z czasem mogą stać się niewydolne i konieczny jest wtedy przeszczep lub dializy. Natomiast uszkodzenie siatkówki grozi ślepotą.

     Z kolei uszkodzenie dużych naczyń przyspiesza rozwój miażdżycy, a stąd już niedaleko do choroby niedokrwiennej serca, zawałów czy udarów niedokrwiennych mózgu.

     Typowym powikłaniem cukrzycy jest też „zespół stopy cukrzycowej”. Wynika on z zaburzeń ukrwienia i unerwienia stopy, i może doprowadzić do rozwoju owrzodzeń, deformacji stopy, infekcji a w konsekwencji do martwicy i konieczności amputacji.

     Ryzyko rozwoju wszystkich tych powikłań i ich ewentualny postęp zależą od jakości kontroli cukrzycy. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie diety, samokontrola poziomu cukru we krwi, stosowanie właściwie dobranych leków i insuliny oraz edukacja pacjentów. Im lepsza kontrola cukrzycy, tym przebieg choroby jest łagodniejszy.

 

Opracowanie: UT

Czytaj także:

Cukrzyca !
W sprawie TRANSPLANTACJI !
GORZKI SMAK SŁODYCZY!
Ostre i przewlekłe zapalenie trzustki !

Komentarze

dodał: ~Iwona SADEK, Poznań | 2014-05-31 22:02:21

PAMIĘTAJMY, ŻE POZIOM CUKRU WE KRWI NIE PODNOSI ANI POWIETRZE, ANI WODA MINERALNA, LECZ ZJADANE WĘGLOWODANY: Taki sposób odżywiania jest skuteczny i warto go zastosować od zaraz. Ostatnie słowo, co oczywiste należy zawsze do naszego lekarza rodzinnego. WAŻNE. GLUKOZA NATURALNA; TO RYŻ, WSZYSTKIE KASZE, OWOCE, WARZYWA: Logika myślenia, postęp i spokój. Także wypowiadanie słów, które mają merytoryczną wartość. Wskazane są produkty zalecane i dozwolone wg tzw. INDEKSU ŻYWIENIOWEGO TJ. IŻ PRODUKTU. ***** GLUKOZA NIENATURALNA; TO MĄKA I CUKIER: Irracjonalne zachowania, częsta zmiana nastroju, nerwowość. Również wypowiadanie słów, które nic nie znaczą. Jako tzw. WYSOKIE WĘGLOWODANY TJ. OD 26.01% WZROSTU, wykluczamy ponieważ od zawsze były niezdrowe dla człowieka.