Melatonina - czy ją dobrze znamy?17-08-2010

     Melatonina jest neurohormonem syntetyzowanym w szyszynce, skąd jest uwalniana do krwiobiegu i płynu mózgowo-rdzeniowego. Powstaje też w gruczołach łzowych, w siatkówce, erytrocytach, układzie pokarmowym, gdzie działa miejscowo. Jak się okazało, uwalnianie melatonina zmienia się w cyklu dobowym.
     U ludzi jej wydzielanie zwiększa się nocą (w fazie ciemności) ? od 2000 do maksymalnego stężenia o 400. We wczesnych godzinach porannych (między 400 a 700) nieznacznie zmniejsza się, natomiast od 700 do 2000 (w fazie świetlnej) wykazuje najniższe wartości ? ze stężeniem minimalnym o 1600. Wykazano również, że ekspozycja na jaskrawe oświetlenie w porze snu ? szczególnie w pierwszej połowie ? powoduje gwałtowne zahamowanie wydzielania melatoniny. U starszych osób zauważono zaburzenia wydzielania melatoniny, co może mieć związek z procesami starzenia się.
     Melatonina działa w organizmie poprzez swoje receptory, których obecność wykazano też we wzgórzu, podwzgórzu, pniu mózgu, móżdżku, splocie aczyniówkowym oraz szyszynce noworodków. Szersze badania wykazały, że melatonina pełni w organizmie człowieka wiele funkcji. Nazywana jest regulatorem gulatorów, gdyż bezpośrednio wpływa na uwalnianie z podwzgórza hormonów regulujących uwalnianie innych hormonów w organizmie ? tzw. liberyn i statyn. Stwierdzono, że prawidłowy rytm wydzielania melatoniny, zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym, ma wpływ na nie zaburzony przebieg snu. Znaczne stężenie melatoniny wytwarzanej w ciemności jest jakby sygnałem informującym układ dokrewny, być może także i ośrodkowy układ nerwowy człowieka, o porze doby (nocy) lub sezonie roku. Podawanie melatoniny zgodnie z dobowym rytmem zwiększa skuteczność leczenia zaburzeń snu, także u chorych z depresją, chorobą Alzheimera z zaburzeniami snu w postaci częstszych wybudzeń. Zauważono, że melatonina pełni funkcję antyoksydacyjną, odtruwając organizm z wielu wolnych rodników, takich jak: OH. , O. , NO. Omawiany neurohormon hamuje rozwój raka, np. raka gruczołu piersiowego. Dlatego wysunięto hipotezę, że przyczyna częstszego występowania tego nowotworu u starszych kobiet może być związana z pogarszającym się z wiekiem wydzielaniem melatoniny.

     W chorobach stawów omawiany związek z jednej strony aktywuje czynniki prozapalne w infekcyjnym zapaleniu stawów, z drugiej zaś chroni stawy w chorobie na tle autoimmunologicznym, najprawdopodobniej poprzez swe modulujące działanie na układ odpornościowy. Melatonina moduluje układ immunologiczny ? odpornościowy człowieka, aktywując odporność humoralną (tkankową)i komórkową. Rola melatoniny w organizmie człowieka nie została jeszcze do końca poznana. Być może kolejne lata badań przyniosą więcej informacji na temat tego ciekawego związku.