zapamiętaj mnie
Jesteś niezalogowany, załóż konto jeśli go nie posiadasz, lub przypomnij hasło

Informed - Internetowa Informacja Medyczna

Alternative content

Wyszukiwarka artykułów:

Jeszcze o wirusowym zapaleniu wątroby C !01-04-2016

     Wirusowe zapalenie wątroby C jest chorobą zakaźną wątroby wywoływaną przez wirusa zapalenia wątroby C (Hepatitis C Virus = HCV), który należy do rodziny flawowirusów i ma dużą zdolność do mutacji. Wirus ten zbudowany jest z kwasu rybonukleinowego (RNA) zamkniętego w białkowej otoczce. Otoczka ta dodatkowo pokryta jest rodzajem lipidowego pancerza.
Różna budowa RNA wirusa pozwoliła na wyodrębnienie 6 tzw. genotypów wirusa. Identyfikacja genotypu wirusa jest o tyle ważna, że różne genotypy odmiennie reagują na leczenie. Czyli krótko mówiąc, oznacza to, że czas leczenia będzie się różnić w zależności od stwierdzonego u danego pacjenta genotypu.


     Wirus HCV jest szeroko rozpowszechniony. Światowa Organizacja Zdrowia (dane z 2000 roku) szacuje, że na świecie zakażonych jest około 170 milionów ludzi, dla porównania - 36 milionów osób zakażonych jest wirusem HIV.


      Wirus HCV szerzy się głównie poprzez kontakt z zakażoną krwią oraz rzadziej na drodze kontaktu płciowego. Do zakażenia może dojść w następujących sytuacjach:

  • • w wyniku przetoczenia zakażonej krwi, lub też przez zastosowanie (np. u pacjentów leczonych z powodu hemofilii) preparatów krwiopochodnych sporządzonych przy udziale zarażonej krwi,
  • • w wyniku bezpośredniego kontaktu uszkodzonej skóry lub śluzówek z zakażoną krwią (np. poprzez używanie tych samych maszynek do golenia, nożyczek),
  • • w konsekwencji stosowania niewłaściwie wysterylizowanego (wyjałowiony) sprzętu, jak np: w trakcie gastroskopii, używanie skażonych igieł lub innego sprzętu podczas wykonywania zastrzyków, najczęściej w środowiskach nadużywających narkotyków, przypadkowe skaleczenia związane ze zastosowaniem igieł, wykonywanie tatuaży lub nakłuć związanych z noszeniem kolczyków niewłaściwie wysterylizowanym sprzętem, rzadziej w trakcie zabiegów stomatologicznych,
  • • podczas kontaktów seksualnych tzw. wysokiego ryzyka (często, z wieloma partnerami), które mogą powodować krwawienie lub podczas kontaktów płciowych w czasie menstruacji,
  • • rzadko wskutek przeniesienia wirusa z matki na dziecko w okresie okołoporodowym - gdy poród przebiega z komplikacjami może nastąpić kontakt zakażonej krwi matki z krwią noworodka.

Najczęściej dochodziło do przeniesienia infekcji podczas transfuzji krwi, przeszczepu organów lub dializy. Jednakże od czasu wprowadzenia w roku 1991 rutynowych testów przesiewowych mogących stwierdzić obecność antyciał przeciw HCV oraz RNA wirusa w używanej do transfuzji krwi, problem zakażeń transfuzyjnych zmniejszono do minimum.

 

     Okres wylęgania choroby trwa około 50 dni. Objawy żółtaczki występują zaledwie u 10-25% chorych. W badaniach laboratoryjnych można zaobserwować umiarkowaną zwyżkę aktywności jednego z enzymów wątrobowych - aminotransferazy alaninowej. Jednakże w przeważającej liczbie przypadków zapalenie wątroby typu C przebiega w sposób skryty. Większość zakażeń (około 80%) jest bezobjawowa. Wielu pacjentów nie wie, że cierpi na zakażenie wirusem wątroby typu C. Często objawy mogą być niespecyficzne, takie jak osłabienie, brak apetytu, mdłości, wymioty, bóle stawowo-mięśniowe, stany podgorączkowe. Nie sugerują one choroby związanej z wątrobą. Z tego powodu wirus może zostać wykryty dopiero wiele lat po zakażeniu, prowadząc w międzyczasie do znacznego uszkodzenia wątroby i rozwoju marskości wątroby. Objawy stają się wówczas bardziej wyraźne, a chory może odczuwać osłabienie siły mięśniowej, pogorszenie apetytu, nudności, zmniejszenie masy ciała, zmianę zabarwienia moczu, świąd skóry, a w cięższych przypadkach dochodzi do rozwoju obrzęków i wodobrzusza (czyli gromadzenia płynu w jamie brzusznej) oraz powstania żylaków przełyku, które obarczone są dużym ryzykiem krwawień. W zaawansowanej marskości jedynym skutecznym sposobem leczenia jest przeszczep tego narządu. Nieleczona marskość wątroby może prowadzić do rozwoju raka wątroby i śmierci.


     Podstawowym celem terapii w przypadku wirusowego zapalenia wątroby C jest eliminacja wirusa z organizmu, powrót do prawidłowych wartości wyników testów wątroby oraz zapobieganie marskości i rozwojowi raka wątroby. Do leków stosowanych w tej chorobie należą interferon i rybawiryna. Interferon jest to naturalne białko wytwarzane w organizmie w celu zwalczania zakażeń powodowanych przez wirusy. Ponieważ u części chorych organizm nie wytwarza interferonu w ilości, która pozwoliłaby na wyeliminowanie wirusa, podawanie tego białka w postaci zastrzyków jest sposobem wzmocnienia naturalnej obrony organizmu. Rybawiryna natomiast jest tzw. wirostatykiem, jej zadaniem jest zablokowanie tworzenia się białek wirusa. Największą skuteczność uzyskuje się prowadząc terapię skojarzoną wyżej wymienionymi lekami. Leczenie jest jednak długotrwałe, bardzo kosztowne, a objawy uboczne terapii są duże. Należą do niech objawy grypopodobne (ogólne osłabienie, bądź zmęczenie, bóle kostno stawowe, bóle mięśni, gorączka, dreszcze), objawy niestrawności (biegunki, zgaga, wzmożona perystaltyka jelit, wzdęcia), wypadanie włosów i spadek wagi ciała, zaburzenia koncentracji, nadwrażliwość, nerwowość i rozdrażnienie i stany depresyjne.


      Dotychczas nie opracowano jeszcze szczepionki chroniącej przed zakażeniem HCV. Powody takiego stanu rzeczy są następujące:

  • • budowa wirusa, zawierająca rodzaj lipidowego pancerzyka, który zbudowany jest z tego samego materiału, który uczestniczy w gospodarce cholesterolowo-tluszczowej człowieka, co pozwala mu skutecznie unikać rozpoznania przez ludzki system odpornościowy jako obcy,
  • • zmienność budowy wirusa, wynikająca z dużej zdolności mutacji, na skutek której wirus pojawia się w organizmie gospodarza w różnych swych wersjach jednocześnie i tym samym wymyka się wszelkim działaniom systemu immunologicznego.

      Jak już wyżej zaznaczono ważne w profilaktyce zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby C jest badanie krwi od dawców, co gwarantuje iż przeniesienie HCV na drodze transfuzji krwi lub zastosowania preparatów krwiopochodnych jest w krajach rozwiniętych w sposób daleko idący wyeliminowane. Ważnym elementem profilaktyki jest szeroko rozumiana informacja i uświadomienie dotyczące zagrożeń związanych z ryzykownymi zachowaniami. Na przykład powinno się propagować programy mające na celu przekonanie użytkowników o konieczności tylko jednorazowego korzystania z igieł jednorazowych. Istotnym warunkiem bezpieczeństwa jest nienaruszalność tkanek i brak kontaktu z krwią osoby zarażonej. Nosiciele wirusa HCV powinni być świadomi odpowiedzialności, która spoczywa na nich wobec ich otoczenia i winni chronić je przed kontaktem ze swoją krwią i tak np. rany i skaleczenia powinni w miarę możliwości opatrywać sobie sami, powinni poczuwać się do obowiązku informowania personelu medycznego dokonującego na nim zabiegów inwazyjnych, a więc np. stomatologów, a przedmioty osobiste, na których mogłyby pozostać choćby śladowe ilości krwi (jak maszynka do golenia, cążki do paznokci itp.) nie powinny być używane przez inne osoby.


      Na koniec warto podkreślić, że wirusem zapalenia wątroby C nie można zarazić się poprzez pocałunki z osobą będącą nosicielem wirusa typu C, „drogą kropelkową” poprzez kichanie i kaszel,  jak również poprzez używanie tych samych sztućców i talerzy, korzystanie z tej samej łazienki lub toalety czy podczas innych, zwykłych codziennych czynności. Osoba zakażona przestrzegająca podstawowych zasad higieny nie jest źródłem infekcji wirusem typu C w domu i w pracy. 

         Opracowanie: UT

Komentarze