Dr Grzegorz Świsulski - specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu odpowiada na pytania dotyczące schorzeń kolana i stawu biodrowego18-11-2010

IM. Jak często w praktyce spotyka się Pan z chorobami stawu kolanowego?

dr Grzegorz Świsulski- Urazy kolana stanowią obecnie ok.30-40% wszystkich urazów, stąd bardzo szybki rozwój chirurgii tego stawu, głównie artroskopii(badanie endoskopowe stawu).Sama technika jest metodą niemalże stuletnią,ale nadal rozwijającą się w bardzo szybkim tempie.

IM.Czy można powiedzieć że choroby kolana są problemem społecznym?

GŚ-Tak, generalnie urazowość jest poważnym problemem w społeczeństwie,ze względu na urbanizację,masowość komunikacji a także wzrost aktywności fizycznej.Z urazami kolana spotykamy się cały rok, nie ma wyraźnego podziału na sezon zimowy i letni.

IM. Z jakimi chorobami stawu kolanowego spotyka się Pan najczęściej?

GŚ-Ogólnie choroby stawu kolanowego można podzielić na urazowe i zwyrodnieniowe.Najczęściej jednak występują uszkodzenia aparatu torebkowo-więzadłowego i łąkotek,rzadziej dochodzi do uszkodzeń chrząstki stawowej czy złamań kości.Generalnie dominują skręcenia.

IM. Jakie objawy towarzyszą tego typu urazom?

GŚ-Przede wszystkim zależą one od stopnia uszkodzenia, ogólnie sa to: ból, ograniczenie ruchomości stawu,szybko narastający obrzęk, spowodowany wysiękiem.

IM. Jakie czynniki sprzyjają występowaniu schorzeń stawu kolanowego?

GŚ-Punktem wyjścia dla choroby zwyrodnieniowej jest często uraz, ale mogą to także być schorzenia zapalne błony maziowej czy reumatoidalne zapalenie stawów.Często mamy do czynienia z postacią choroby zwyrodnieniowej o niewyjaśninym podłożu (idiopatyczne).

IM. Jaką rolę w chorobach stawów odgrywają czynniki genetyczne?

GŚ-Obciążenia genetyczne mają duży wpływ na powstawanie choroby zwyrodnieniowej stawów.  Często zdarzają się osoby, które cierpią na schorzenia kilku stawów podobnie jak członkowie ich rodzin.

W takich przypadkach można z pewnością myśleć o wrodzonej predyspozycji do uszkodzeń stawów.

IM. Kim najczęściej są Pana pacjenci?

GŚ-Naszych pacjentów podzielić mogę na dwie grupy: pierwsza to pacjenci z urazami, najczęściej sportowcy oraz znacznie większa grupa to kobiety po 60-ce  przeważnie z nadwagą.

IM.Jakie objawy powinny skłonić pacjeta do wizyty u lekarza?

GŚ-Ból kolana, ograniczenie ruchomości stawu  ,a także zniekształcenie kończyny..

IM. Jakie metody są obecnie stosowane w leczeniu uszkodzeń stawu kolanowego?

GŚ-Każdy uraz kolana ze stwierdzonym krwawieniem jest bezwzględnym wskazaniem do wykonania artroskopii.Przy lżejszych obrażeniach,bez krwawienia, stosujemy leczenie zachowawcze: częściowe unieruchomienie do trzech tygodni,fizykoterapia i rehabilitacja. Artroskopia daje bardzo duże możliwości zaopatrzenia  chirurgicznego, bez klasycznej operacji,która jeszcze kilka lat temu była konieczna.Zniszczone struktury można odtwarzyć z własnych tkanek pacjenta.

W sytuacji zupełnego uszkodzenia stawu przez chorobę zwyrodnieniową jedynym leczeniem jest wszczepienie protezy stawu.Dzisiejsze endoprotezy są wykonywane z bardzo dobrych materiałów.

IM. Czy wykonuje Pan takie zabiegi?

GŚ-Tak, rocznie na Oddziale Ortopedycznym Szpitala Kolejowego  wykonujemy kilkadziesiąt protez kolana i około stu stawu biodrowego.Oczywiście ilość wykonywanych zabiegów zależy od wielkości oddziału.szpitalnego.

IM. Jak długo trwa rehabilitacja pooperacyjna?

-W zależności od zabiegów:,po zabiegach endoskopowych od 1 do 6-9 m-cy. Po wszczepieniu endoprotezy okres rehabilitacji wynosi ok. 3 miesięcy.

IM.Które sporty zwiększają ryzyko uszkodzenia stawu kolanowego?

-Zimą niewątpliwie narciarstwo,w sezonie letnim:piłka nożna,ale też koszykówka,piłka siatkowa i ręczna.Generalnie wszystkie uprawiane bez wcześniejszego przygotowania.

IM.Jak można zapobiegać urazom?

-Należy dbać  o układ mięśniwo-szkieletowo-więzadłowy poprzez  utrzymywanie stałej aktywności fizycznej i odpowiednie odżywianie.Trzeba troszczyć się o właściwą wagę ciała.Ważne jest także przygotowanie naszych mięśni przed każdym wysiłkiem fizycznym czyli tzw. rozgrzewka..

Gdy doszło już  niestety do urazu nie zapominajmy o prostych, ale pomocnych sposobach naszych babć,które okładały stłuczoną kończynę  schłodzonymi liśćmi kapusty lub lodem. Taka domowa krioterapia lokalna powinna trwać ok. 15 min. po której należy zrobić 45 minutową przerwę, i ponowić zabieg.Ten prosty sposób zmniejsza obrzęk i lokalny proces zapalny, a także sprzyja przyspieszeniu procesu gojenia.

Oczywiście przy schorzeniach powazniejszych i budzących nasz niepokój należy bezwzględnie skontaktować  się ze specjalistyczną poradnią.

IM.Dziękujemy za rozmowę.