zapamiętaj mnie
Jesteś niezalogowany, załóż konto jeśli go nie posiadasz, lub przypomnij hasło

Informed - Internetowa Informacja Medyczna

Alternative content

Wyszukiwarka artykułów:

Dieta w zapaleniu trzustki. 01-01-1970

Dieta w zapaleniu trzustki.

Odpowiednie postępowanie dietetyczne odgrywa bardzo dużą rolę w leczeniu i rekonwalescencji po przebytym ostrym zapaleniu trzustki. W przypadku przewlekłego zapalenia trzustki dieta ma za zadanie odciążyć uszkodzony narząd, a także przeciwdziałać objawom niedożywienia wynikającym z istnienia zespołu złego wchłaniania.

 

Po przebyciu ostrego zapalenia trzustki (OZT) zazwyczaj nie ma potrzeby długotrwałego stosowania leków. Głównym celem jest unikanie nadmiernej stymulacji trzustki poprzez pokarm, co sprowadza się do odpowiedniego leczenia dietetycznego. Charakterystyka diety jest uzależniona od fazy choroby. W okresie zdrowienia stopniowo dochodzi się do diety, która zaspokaja zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze.
 
W pierwszym, trwającym około miesiąca, etapie dzienna racja powinna wynosić około 2000kcal. Ważne jest regularne spożywanie 4-5 niewielkich posiłków w ciągu dnia. Dość znacznemu ograniczeniu podlegają tłuszcze, a nieznacznie białko. Energia dostarczana jest głównie pod postacią węglowodanów. W pierwszych dniach zalecane są kleiki z ryżu, płatki owsiane, kasza manna, puree ziemniaczane, galaretki owocowe. Po kolejnych kilku dniach można wprowadzać białe chude mięso (drób, cielęcina, chude ryby), chudy twaróg i odtłuszczone mleko (0,5%),  bitą pianę z jaj, pieczywo pszenne. Należy unikać pokarmów z dużą ilością błonnika (pieczywa razowego, żytniego, grubych kasz) i wysoką zawartością tłuszczu (tłusty nabiał, mięso, ryby, majonez, sery topione, smalec, słonina), a także niektórych warzyw i owoców (warzywa strączkowe, ogórki, kalafiory, cebula, czosnek, rzodkiewka, papryka, gruszki, winogrona, orzechy, owoce suszone), czekolady oraz słodyczy zawierających tłuszcz (np. lodów, tortów). Potrawy powinny być gotowane, duszone bez obsmażania, pieczone w folii. Zaleca się drobne kasze i drobne makarony, które powinny być dobrze ugotowane (jeśli wybierzemy grube makarony lub np. kaszę gryczaną to po ugotowaniu najlepiej je przetrzeć na mus). Wskazane jest spożywanie warzyw i owoców zawierających duże ilości witaminy C i karotenu, a jeśli jest to niemożliwe przyjmowanie jej w formie tabletek.

W drugim okresie rekonwalescencji, trwającym również około miesiąca, zwiększa się ilość spożywanego białka i tłuszczu, co powoduje zwiększenie kaloryczności do około 2200 kcal na dobę. Nadal powinno się dzielić pożywienie na 5 porównywalnych porcji. Źródłem tłuszczy powinna być oliwa z oliwek, oleje roślinne, masło, chude mięso i ryby. Jeśli po wprowadzeniu zmian w diecie pojawią się dolegliwości ze strony układu pokarmowego (przelewania w brzuchu, kruczenia, wzdęcia), a w szczególności papkowate stolce tłuszczowe, należy powrócić do diety stosowanej poprzednio, na okres kolejnych 2 tygodni. Jeśli nowe produkty są dobrze tolerowane, to po upływie około miesiąca można wprowadzić pełnowartościową dietę, jak u osoby zdrowej. Przy czym zaleca się robienie tego stopniowo i to zarówno pod względem zwiększania ilości tłuszczu, jak i sposobów przyrządzania posiłków. Powyższe etapy trwają dostosowuje się indywidualnie i zwykle w sumie trwają one około 8-10 tygodni. Jeśli w którymkolwiek momencie, po wprowadzeniu zmian, pojawią się dolegliwości, należy na jakiś czas powrócić do poprzedniego etapu diety.

W przewlekłym zapaleniu trzustki (PZT) podstawową zasadą jest usunięcie czynnika przyczynowego. W większości przypadków oznacza to całkowity zakaz spożywania alkoholu. Jeśli przyczyną była kamica pęcherzyka żółciowego, to oprócz postępowania chirurgicznego, wprowadzenie zaleceń dietetycznych odpowiednich dla osób po cholecystektomii. Dieta w PZT uzależniona jest od okresu choroby, ale także jej przebiegu u konkretnego chorego. Podstawą jest dieta wysokokaloryczna (2500-3000kcal), lekkostrawna, niskotłuszczowa i ubogoresztkowa, rozłożona na 5-6 porównywalnych posiłków w ciągu doby. Z nabiału można spożywać: chudy twaróg, białka jaj, maślankę kefir. Zalecane są takie przyprawy jak: pietruszka, koperek, majeranek. Lista produktów niedozwolonych jest podobna do opisanych w diecie dla chorych na OZT. Tłuszcze powinny stanowić około 30% ogólnej ilości kalorii (czyli około 100g na dobę), ale w przypadku dolegliwości ilość tę należy zredukować do około 40-50 gram oraz wprowadzić suplementację witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) oraz z grupy B i kwasu foliowego. Gdy ograniczenie takie nie przynosi rezultatu rozpoczyna się substytucję enzymów trzustki. Leczenie dietetyczne prowadzi się przez całe życie chorego.
 
Przykładowe posiłki:
- Ryż ugotowany na szklance chudego mleka (0,5%) z musem jabłkowym i jogurtem naturalnym
- Duszona wołowina z warzywami, ziemniaki gotowane, marchew gotowana
- 2 kromki bułki wrocławskiej z sałatą i polędwicą drobiową
- Gruszka lub jabłko pieczone z jogurtem naturalnym
- Budyń, galaretka, kisiel (jako drugie śniadanie lub podwieczorek)
- Porcja gotowanego kurczaka bez skóry, gotowany ryż, gotowane buraczki, sałata z odrobiną oliwy
- Chude zupy : pomidorowa, jarzynowa, kartoflanka
- Ryba pieczona w folii (szczupak, dorsz, mintaj, sandacz), puree ziemniaczane, sałata z odrobiną oliwy, gotowana marchewka
- Do picia: owocowe herbaty bez cukru, bawarka z chudym mlekiem, herbaty zielone, kompoty owocowe

Opracowanie BW

Komentarze