Czy istnieje grypa jelitowa?19-10-2011

     Grypa jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusy. Wirus grypy wywodzi się z rodziny Orthomyxoviride. Wyróżniamy jego trzy rodzaje: wirus grypy (Influenzavirus) A, B i C. Wirusy należące do grup A i B powodują chorobę o najcięższym przebiegu mogącą kończyć się nawet śmiercią. Wirus A jest przyczyną największej ilości epidemii, które pojawiają się w odstępach kilkuletnich. Wirus typu B powoduje grypę o nieco łagodniejszym przebiegu i jest odpowiedzialny zarówno za sezonowe, jak i duże epidemie, które powtarzają się średnio co trzy lata. Najłagodniejszym z nich jest wirus C, który jednak występuje dosyć rzadko i wywołuje zachorowania głównie wśród dzieci. Mają one zwykle postać poronną lub powodują tylko nieznaczne objawy chorobowe.

     Ważne jest, aby nie lekceważyć tej choroby i odróżnić od "zwykłego przeziębienia". Pomocna może być tabelka przedstawiona poniżej.

Grypa a przeziębienie

 

Występujące objawy, częstość i nasilenie	Przeziębienie	Grypa
początek objawów	powolny	nagły
gorączka	rzadko	wysoka, często > 39°C
ból głowy	rzadko	często
bóle mięśni i stawów	w niewielkim stopniu	często
zmęczenie, osłabienie	łagodne	często, może się utrzymywać tygodniami
uczucie wyczerpania	nie występuje	często
dokuczliwy katar	często	w niewielkim stopniu
kichanie	często	często
kaszel	łagodny do średniego, męczący	łagodny, często towarzyszący zapaleniu gardła
chrypka	często	rzadko
powikłania	zapalenie zatok, zapalenie ucha	zapalenie zatok, zapalenie ucha, zapalenia oskrzeli i zapalenia płuc, zapalenia nerwów obwodowych, zapalenie wielonerwowe, zespół Guillaine-Barre, zapalenie rdzenia kręgowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie mięśnia sercowego i zapalenie osierdzia, poronienia (u kobiet w ciąży)

     Do zarażenia grypą dochodzi drogą kropelkową lub przez kontakt bezpośredni. Oznacza to, iż chora osoba kichając i kaszląc wydala do powietrza drobinki śluzu wraz z wirusem, które osiadać mogą w okolicy ust i nosa osoby zdrowej. Wirus atakuje drogi oddechowe, gdzie łatwo może dotrzeć z okolicy ust. Ponadto osoba chora może mieć na rękach cząsteczki śluzu razem z wirusami, które mogą zostać przeniesione na dłonie osoby zdrowej, a stamtąd w okolicę ust i nosa. W ten sposób dochodzi do zakażenia drogą bezpośrednią. Chory człowiek jest zaraźliwy dla otoczenia już kilka dni przed pojawieniem się objawów chorobowych i zwykle do około 3 - 4 dni po ich wystąpieniu.

     Grypa rozpoczyna się nagle, a jej objawy pojawiają się średnio w ciągu 48 godzin po zakażeniu. Wiodącym objawem są dreszcze i wysoka gorączka (powyżej 37,8°C), utrzymująca się przez pierwsze 3-4 dni trwania choroby. Towarzyszą jej silne bóle głowy, uczucie ogólnego rozbicia i wyczerpania, zniechęcenie, suchy uporczywy kaszel, ból gardła, katar, bóle kostno-stawowo-mięśniowe, nierzadko również zapalenie spojówek. Częsty jest również brak apetytu, zdarzają się też krwawienia z nosa. Wśród objawów rzadziej występujących wymienić należy delikatną wysypkę, którą można zauważyć na tułowiu, twarzy i kończynach górnych. Zdarzyć się mogą biegunka i wymioty, nawet o znacznym nasileniu. Tę postać choroby, w której dominują objawy ze strony przewodu pokarmowego (a więc biegunka i wymioty, czasem kurczowe bóle brzucha) powszechnie przyjęto nazywać grypą jelitową, aczkolwiek rozpoznanie takie nie występuje w nomenklaturze medycznej. Podkreślić należy, że tak zwana "grypa jelitowa" zdarza się głównie podczas zachorowań u małych dzieci.

     Zwykle nie powikłana grypa ustępuje po około siedmiu dniach. Z objawów najdłużej, bo nawet do dwóch tygodni, może utrzymywać się kaszel.

     Niestety grypa bywa chorobą groźną, o ile dojdzie do rozwinięcia się powikłań. Powikłania po grypie występują u około 6% chorych, są to przede wszystkim osoby po 65 roku życia, chorzy przewlekle i dzieci. Z reguły powikłania pojawiają się po dwóch tygodniach od momentu zachorowania. Do najczęstszych należą nadkażenia bakteryjne: gronkowcowe, paciorkowcowe, hemofilusowe. Powoduje to zapalenia oskrzeli i zapalenia płuc. Do częstych następstw grypy należą również zapalenie ucha i zatok. W przebiegu grypy zaostrzeniu ulegają procesy przewlekłe takie jak astma, choroby płuc i schorzenia układu krążenia. Do rzadkich, ale bardzo groźnych należą powikłania ze strony układu nerwowego: zapalenia nerwów obwodowych, zapalenie wielonerwowe, tzw zespół Guillaine-Barre, zapalenie rdzenia kręgowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu. Niebezpieczne są również powikłania ze strony układu krążenia takie jak zapalenie mięśnia sercowego i zapalenie osierdzia.

     U kobiet w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze, grypa jest o tyle niebezpieczna, że może spowodować poronienie.

     W przeważającej liczbie przypadków w przebiegu grypy zupełnie wystarczające jest leczenie objawowe. Chory powinien pozostać w łóżku i wypoczywać. "Przechodzenie" grypy wiąże się z większym ryzykiem pojawienia się powikłań. Możliwe jest przyjmowanie środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych (paracetamol lub aspiryna, która jednak bezwzględnie przeciwwskazana jest u dzieci ze względu na ryzyko rozwinięcia się zespołu Rey'a). Często poprawę samopoczucia i szybszy powrót do zdrowia przynosi przyjmowanie witaminy C, rutinoscorbinu i preparatów wapnia. Wskazane jest spożywanie dużej ilości płynów (bo w czasie trwanie gorączki tracimy ich więcej przez skórę), zwłaszcza w postaci "jelitowej" przebiegającej z wymiotami i biegunkami - zapobiega to odwodnieniu, nawilża błony śluzowe oraz rozrzedza wydzielinę. Leczenie przeciwwirusowe w zasadzie wskazane jest tylko dla osób starszych, cierpiących na choroby przewlekłe oraz osób z osłabioną odpornością. Należy pamiętać, że w większości przypadków grypa jest chorobą samoograniczającą się, co oznacza, że układ odpornościowy (przy stosowaniu się do wyżej wymienionych zaleceń) sam sobie z nią poradzi i wystarczy ograniczyć się do leczenia objawowego, zwłaszcza, że leki przeciwwirusowe nie są pozbawione działań ubocznych.

 

Opracowanie: U.T.

 

Czytaj także:

 

Grypa - co warto wiedzieć?

Ptasia grypa - realne zagrożenie czy histeria?

Domowe sposoby na przeziębienia!Stenoza zastawki aortalnej !