zapamiętaj mnie
Jesteś niezalogowany, załóż konto jeśli go nie posiadasz, lub przypomnij hasło

Informed - Internetowa Informacja Medyczna

Alternative content

Wyszukiwarka artykułów:

Ciąża, jak wpływa na mój organizm ?! 06-09-2015

 

Ciąża, jak wpływa na mój organizm
 
Ciąża jest dla kobiety magicznym czasem, podczas którego zmianie na okres dziewięciu miesięcy ulega nie tylko ciało czy psychika, ale z rozmachem wywraca świat do góry nogami na resztę jej życia. Cały organizm kobiety musi przystosować się do warunków, które będą odpowiednie dla płodu, narządy pracują wydajniej, ale w zakresie fizjologii. Powrót do stanu prawidłowego sprzed ciąży zajmuje zwykle 1-2 miesiące po porodzie.
 
Zmiany w organizmie kobiety dotyczą przede wszystkim układu krążenia, gdzie wyróżnia się zmiany hematologiczne oraz hemodynamiczne. Dalsze zmiany zachodzą w układzie oddechowym, pokarmowym, moczowym, kostnym, wewnątrzwydzielniczym.
 
Zmiany !
 
Największym zmianom podlega układ krążenia. Wzrasta bowiem objętość krwi krążącej (średnio 30-50%) w rezultacie zwiększającego się unaczynienia płodu i zwiększenia przepływów krwi w narządach ciężarnej. Zauważono, że w większości przypadków występuje zależność pomiędzy masą ciała kobiety a wzrastającej objętości krwi. U kobiet otyłych objętość krwi może się nawet podwoić.
Zmianom podlega także objętość osocza (wzrost o 40-50%) czemu towarzyszy nieproporcjonalny wzrost liczby krwinek czerwonych (erytrocytów), zaledwie o 20%. W rezultacie między 30 a 34 tygodniem ciąży występuje fizjologiczna niedokrwistość ciężarnych. Poza tym wzrasta aktywność układu krzepnięcia, zwiększa się ilość fibrynogenu. Ma to przełożenie na podwyższone ryzyko zakrzepicy.
 
 
Konsekwencją powyższych przemian są zmiany w zakresie hemodynamiki. Przerasta serce (wynik zwiększonej objętości krwi) a wraz z nim jego pojemność. Serce pracuje z większą częstością (20%). W okresie ciąży mogą pojawić się szmery serca (zwykle zanikające po porodzie), a każdy z nich wykryty przez lekarza powinien zostać odpowiednio zinterpretowany i odróżniony od szmeru patologicznego. Na skutek rozszerzenia naczyń krwionośnych, czyli adekwatnego do niego zmniejszonego oporu w naczyniach tętniczych (umożliwienie unaczynienia tkanek płodu oraz wynik działania progesteronu) obniża się ciśnienie krwi
 
Innym nieodłącznym elementem ciąży są występujące obrzęki kończyn dolnych. Są one spowodowane uciskiem ciężarnej macicy w pozycji leżącej na żyłę główną dolną i na żyły biodrowe wspólne. Dlatego zalecaną pozycją (zwłaszcza w zaawansowanej ciąży) jest pozycja leżąca na boku. 
 
W obrębie układu oddechowego następuje przekrwienie i obrzęk błony śluzowej dróg oddechowych oraz poszerzenie tchawicy i oskrzeli. W efekcie powietrze łatwiej dociera do pęcherzyków oddechowych. Powiększająca się macica unosi przeponę i powoduje zwiększenie obwodu klatki piersiowej. Liczba oddechów ulega prawie podwojeniu. Wzrasta zapotrzebowania na tlen płodu oraz pracujących wydajniej narządów ciężarnej. Mimo tego od czasu do czasu może pojawić się uczucie duszności.
 
Podobnie jak miało to miejsce wyżej również w układzie pokarmowym rozluźnieniu podlega mięśniówka gładka przewodu pokarmowego. Skutkiem takiego działania jest zwolniona perystaltyka objawiająca się jako refluks i zaparcia. Pozytywnym aspektem jest jednak lepsze trawienie i wchłanianie treści pokarmowej. Poza tym występuje większa skłonność do tworzenia się próchnicy, a dziąsła wykazują większą skłonność do krwawienia.
Ważną informacją, szczególnie dla kobiet z kamicą pęcherzyka żółciowego, jest skłonność w czasie ciąży do tworzenia się kolejnych złogów. Dochodzi do tego w rezultacie zastoju żółci w pęcherzyku żółciowym (rozluźniona mięśniówka) oraz wzrostu stężenia cholesterolu.
 
Kolejne ważne zmiany zachodzą w układzie moczowym. Niezwykłe jest powiększenie rozmiarów nerek o około 1-2 cm. W wyniku rozluźnienia mięśni gładkich układu moczowego dochodzi do poszerzenia miedniczek nerkowych, moczowodów, pęcherza moczowego. Dla ciężarnych oznacza to częstsze parcie na mocz i skłonność do zakażeń dróg moczowych.
 
Wykazano również, że zwiększa się przepływ krwi przez nerkę, a kłębuszki nerkowe filtrują 2-krotnie więcej krwi. Ponadto wzrasta resorpcja wody i sodu, we krwi spada stężenie kreatyniny, mocznika i kwasu moczowego. Mimo oszczędzania przez organizm matki glukozy obniża się próg nerkowy dla niej, co powoduje obecność glukozy w moczu (w prawidłowym badaniu ogólnym moczu glukoza jest nieobecna). PH moczu może zmienić się w kierunku zasadowego, co zwiększa dodatkowo prawdopodobieństwo infekcji dróg moczowych.
 
Fizjologiczne zmiany nie omijają układu kostnego. Dochodzi do ograniczenia ruchomości miednicy, która ulega poszerzeniu. Dzieje się to za sprawą relaksyny. Obserwowana jest również zmiana postawy ciała, szczególnie w zaawansowanej już ciąży. Zwiększający swoje rozmiary brzuch wpływa na zmianę punktu ciężkości ciała.
 
Warto wspomnieć o układzie wewnątrzwydzielniczym, którego prawidłowe funkcjonowanie jest niezbędnym elementem prawidłowego przebiegu ciąży. W połowie przypadków powiększeniu ulega tarczyca, dlatego u kobiet z obciążonym wywiadem zalecane są badania kontrolne (wzrost stężenia tyroksyny). Występuje także przerost kory nadnerczy oraz przedniego płata przysadki. W okresie ciąży zwiększa się produkcja prolaktyny, jednak laktacja ma miejsce dopiero po porodzie.
 
Opisane wyżej zmiany mogą być nawet niezauważalne i nieuciążliwe dla kobiety w ciąży. Nie da się jednak ukryć, że są one wyrazem zwiększonej przemiany materii. Prawidłowy przyrost masy ciała wynosi zwykle 20%, czyli około 13 kg. Zapotrzebowanie na energię wzrasta wraz z rozwojem płodu, największe jest w III trymestrze ciąży. Aby nie przekroczyć prawidłowego zapotrzebowania (co skutkuje później dodatkowymi kilogramami do zrzucenia) należy odżywiać się według przyjętych zasad dietetycznych dla kobiet w ciąży. Osoby z chorobami metabolicznymi są w tym czasie narażone na nasilenie objawów choroby, a w związku z tym modyfikację leczenia. W czasie ciąży występuje zwykle hiperlipidemia, wzrost oporności na insulinę.
 
Podsumowując ciało kobiety chcąc zapewnić dobrobyt rozwijającemu się płodowi dostosowuje się niemal pod każdym względem. Przed zajściem w ciążę kobiety chorujące przewlekle powinny skonsultować się z lekarzem prowadzącym, a w czasie ciąży podlegać częstym wizytom kontrolnym.
 
Artykuł napisany w  oparciu o podręcznik: „Położnictwo i ginekologia” G. Bręborowicza.
 
Czytaj także:
Poród przedwczesny a poronienie !

Komentarze