zapamiętaj mnie
Jesteś niezalogowany, załóż konto jeśli go nie posiadasz, lub przypomnij hasło

Informed - Internetowa Informacja Medyczna

Wyszukiwarka artykułów:

Anoreksja i bulimia, czyli jadłowstręt psychiczny i żarłoczność psychiczna !07-05-2016

Jadłowstręt psychiczny (Anorexia nervosa)
      Jadłowstręt psychiczny jest chorobą, która charakteryzuje się znacznym ubytkiem masy ciała i konsekwencjami wynikającymi z długotrwałego głodzenia. W większości przypadków, bo aż w 95% choroba dotyczy kobiet. Szacuje się, 1% nastolatek ma problem z pełnoobjawową anoreksją, a w lżejszej postaci problem ten dotyczy nawet do 15% dziewcząt. Przyczyna choroby nie jest znana. Sugerowana jest rola kilku czynników: psychologicznych, neurobiologicznych i genetycznych.


      Często epizod anoreksji poprzedzony jest stresującą sytuacją, a osoby zapadające na tę chorobę cechują się silną potrzebą kontroli nad własnym życiem połączona ze zbyt surową samooceną, zwłaszcza w odniesieniu do swego wyglądu i własnej wagi. Być może do rozwoju choroby przyczyniają się zaburzenia na poziomie neuropeptydów i neuroprzekaźników - substancji odgrywających kluczową rolę w kontroli sytości i łaknienia. Natomiast tło genetyczne sugeruje rodzinne występowanie schorzenia. Wśród czynników predysponujących wymienia się płeć żeńską, młodzieńczy wiek, przynależność do wyższych klas socjoekonomicznych, uprawianie sportów lub zawodów wymagających szczupłej sylwetki (balet, gimnastyka artystyczna, modelki), występowanie zaburzeń odżywiania w rodzinie, nieprawidłowe relacje w rodzinie (np. konflikty, słaby kontakt itp), zaburzenia lękowe i wspomniana już niska samoocena.

Istotą choroby jest zaburzone postrzeganie własnego ciała (osoba chora uważa, że jest za gruba mimo ewidentnej niedowagi) i strach przed przytyciem. Dlatego też osoby chore za wszelką cenę dążą do unikania spożywania pokarmów, a objawy jadłowstrętu psychicznego są bezpośrednim następstwem niedożywienia. Są to: postępująca utrata wagi, towarzyszące uczucie chłodu, zimne ręce i nogi, wolna akcja serca, czasami zaburzenia rytmu serca (czasami groźne dla życia), niskie ciśnienie tętnicze, hipotonia ortostatyczna, sucha skóra, czasami zażółcona, z obecnością charakterystycznego meszku na plecach, kończynach i twarzy, obrzęki, wzdęcia brzucha, zaparcia, osłabienie i zaniki mięśni, brak miesiączki, apatia, upośledzenie koncentracji, drażliwość, skłonność do depresji.


      Rozpoznanie jadłowstrętu psychicznego można postawić po wykluczeniu organicznych przyczyn utraty masy ciała takich jak: nowotwory, zespoły złego wchłaniania w przebiegu chorób układu pokarmowego czy niewydolność kory nadnerczy.


      Leczenie pacjenta z jadłowstrętem psychicznym powinno być wielokierunkowe i wymaga ścisłej współpracy lekarza psychiatry, internisty i dietetyka. Podstawą jest wielomiesięczna psychoterapia, najlepiej terapia rodzin. Leczenie żywieniowe polega na stosowaniu diety wysokokalorycznej oraz uzupełnianiu niedoborów elektrolitowych i witaminowych. Pomocne bywa stosowanie leków przeciwdepresyjnych i pobudzających łaknienie. Leczenie jest trudne i długotrwałe. Mimo to, szacuje się, ze mniej niż połowa chorych powraca do pełnego zdrowia, a w 25% przebieg choroby jest przewlekły. Śmiertelność sięga 10-15%, wyższa jest u pacjentów, u których choroba rozpoczęła się w późniejszym wieku lub ma dłuższy przebieg. Na cięższy przebieg choroby mogą też wpływać niższa masa ciała, zaburzone relacje w rodzinie, płeć męska, niepowodzenie w leczeniu i wystąpienie epizodów prowokowanych wymiotów.


Żarłoczność psychiczna (Bulimia nervosa)
      Żarłoczność psychiczna jest zaburzeniem odżywiania, które charakteryzuje się występowaniem napadów niekontrolowanego spożywania bardzo dużych ilości pokarmów, a następnie podejmowaniem działań, które mają zapobiec przyrostowi masy ciała, takich jak prowokowanie wymiotów, biegunek czy nadmierna aktywność fizyczna.


      Także w przypadku tej choroby problem dotyczy głównie kobiet – stanowią one aż 90% chorych. Żarłoczność psychiczna częściej niż jadłowstręt psychiczny występuje wśród nastolatek. Ocenia się, że na tę chorobę zapada 3-10% nastoletnich dziewcząt.


      Podobnie jak w jadłowstręcie psychicznym przyczyna choroby nie jest znana, ale uznaje się, że przyczyny są podobne w obu tych chorobach. Dodatkowo w żarłoczności psychicznej wśród czynników predysponujących do zachorowania wymienia się otyłość i nieudane próby odchudzania, a także nadużywanie alkoholu i narkotyków.


      Objawy żarłoczności psychicznej są następstwem prowokowanych wymiotów i biegunek. U chorych zwraca uwagę sucha skóra, podsychające śluzówki, będące oznakami odwodnienia (wymioty i biegunki prowadzą do utraty dużych ilości płynów z organizmu), zaburzenia rytmu serca i osłabienie mięśniowe jako skutek niedoborów elektrolitowych, uszkodzenie szkliwa zębów i powiększenie ślinianek, zaburzenia funkcjonowania przełyku, żołądka i jelit.


      Leczenie jest podobne jak w jadłowstręcie psychicznym (psychoterapia i leczenie dietetyczne). W przypadku uszkodzenia szkliwa konieczne jest dodatkowe leczenie stomatologiczne. Szanse na pełne wyleczenie są większe niż w jadłowstręcie psychicznym: ponad 50% chorych powraca do zdrowia, mimo że u około 25% z nich utrzymują się pewne nieprawidłowe nawyki żywieniowe.

Opracowanie: UT

Komentarze