zapamiętaj mnie
Jesteś niezalogowany, załóż konto jeśli go nie posiadasz, lub przypomnij hasło

Informed - Internetowa Informacja Medyczna

Wyszukiwarka artykułów:

Alergie17-08-2017

Co to jest alergia?

 

Alergia jest to nadmierna w stosunku do działającego bodźca, nieprawidłowa reakcja organizmu na specyficzny, obcy dla niego związek, określany mianem alergenu. Reakcja alergiczna polega na nieprawidłowej odpowiedzi układu odpornościowego (immunologicznego). W reakcji tej biorą udział elementy komórkowe: limfocyty pomocnicze, granulocyty kwasochłonne oraz komórki tuczne oraz swoiste przeciwciała (najczęściej klasy E). Pierwszy kontakt z alergenem zwykle nie powoduje odpowiedzi alergicznej, ale prowadzi do wytworzenia swoistych przeciwciał. Kolejne zetknięcie się z tym samym czynnikiem uczulającym zwykle wywołuje reakcję, czasem o gwałtownym i groźnym dla życia przebiegu. Dochodzi wtedy do nadmiernego wydzielenia histaminy (substancji wydzielanej przez komórki tuczne, odpowiedzialnej za wczesne objawy) oraz innych mediatorów reakcji alergicznej. Objawia się ona najczęściej pod postacią wysypki, rumienia, bąbli na skórze, gwałtownego wycieku z nosa, zatkania nosa, pieczenia i łzawienia spojówek, bólu brzucha, biegunki. Może też wystąpić pod znacznie groźniejszą postacią - ataku astmy z dusznością i kaszlem lub nawet wstrząsu.

 

Co nazywamy alergenem?

 

Alergenem może być praktycznie każdy związek występujący w otaczającym nas środowisku. Najczęstszymi alergenami są roztocza i inne składniki kurzu domowego, pyłki roślin, żywność, leki, kosmetyki i wiele innych substancji, które mogą nas uczulać różnymi drogami. Bardzo powszechna jest droga wziewna, gdyż alergeny takie jak: pyłki roślin i składniki kurzu domowego (roztocze, sierść zwierząt domowych) są obecne w powietrzu, którym oddychamy. Droga pokarmowa sprzyja powstawaniu alergii w wieku dziecięcym. Do najpowszechniejszych alergenów pokarmowych należą jajka, ryby, truskawki, mleko i jego przetwory oraz owoce cytrusowe. Kosmetyki, środki piorące i metalowe ozdoby (kolczyki, bransoletki, zegarki) bywają przyczyną skórnych alergii kontaktowych. Leki można zaliczyć do oddzielnej grupy alergenów, mogą one uczulać wszystkimi wyżej wymienionymi drogami. Najczęstszymi alergenami lekowymi są antybiotyki z grupy penicylin oraz leki przeciwzapalne, takie jak aspiryna czy pyralgina. Czynnikiem mogącym powodować reakcje alergiczne o burzliwym przebiegu jest jad wielu owadów.

 

Diagnostyka alergii

Bardzo ważna w rozpoznawaniu alergii jest rozmowa z lekarzem. Ważna jest odpowiedź na pytania, kiedy pojawiają się objawy choroby, czy są związane z działaniem określonego czynnika, z porą roku i jak długo trwają? I tak na przykład wystąpienie zaczerwienienia i świądu skóry po zjedzeniu truskawek czy cytrusów, może być alergią pokarmową. Napad kichania, wycieku z nosa, łzawienia i swędzenia spojówek w czasie spaceru w wiosenny dzień, w okresie kwitnienia drzew i wielu traw, to bez wątpienia katar sienny.

 

Z kolei bolesny obrzęk skóry z towarzyszącą pokrzywką po użądleniu osy, sugeruje uczulenie na jad owadów. Podejrzenie alergii wymaga potwierdzenia przy użyciu badań dodatkowych. W tym celu wykonuje się testy skórne. Na skórę (na ogół na wewnętrzną powierzchnię przedramienia lub plecy) nakłada się rozcieńczone próbki antygenów i lekko nakłuwa skórę. Po 20 minutach ocenia się wynik, porównując wielkość bąbla powstałego pod wpływem alergenu z miejscem, w którym były próbki kontrolne.

 

Kolejnym badaniem jest pomiar stężeń przeciwciał w surowicy (szczególnie frakcji IgE). W diagnostyce alergii pokarmowej istotne znaczenie mają diety eliminacyjne, polegające na wykluczaniu z diety podejrzanych potraw. Pozwalają one na ustalenie wraz z pacjentem, który z kolejnych eliminowanych produktów był przyczyną alergii. Natomiast w diagnostyce astmy czasami stosuje się wziewne testy prowokacyjne powodujące skurcz oskrzeli i obrzęk śluzówek nosa. Mogą być wykonywane tylko przez doświadczonego lekarza. 

 

Leczenie

Podstawowym warunkiem leczenia alergii jest identyfikacja alergenów i eliminacja ich (lub przynajmniej unikanie) z otoczenia osoby nadwrażliwej. W mieszkaniach alergików nie powinno być mebli tapicerowanych i dywanów, pościel powinna być bardzo często zmieniana, a mieszkania wietrzone. Klimatyzacja jest niewskazana. Podobnie trzymanie w domu zwierząt.

 

Jedną z metod leczenia alergii jest odczulanie (tzw. immunoterapia swoista). Polega ono na podawaniu alergenów w stopniowo wzrastający stężeniach, co ma na celu zwiększenie tolerancji organizmu chorego na podawane alergeny. Cykl leczenia trwa zwykle kilka lat. Korzystne wyniki leczenia obserwowane są zwłaszcza w katarze siennym i astmie oskrzelowej w przypadku uczuleń na pyłki roślin, roztocza i jad owadów.

 

Możliwe jest leczenie farmakologiczne przy pomocy glikokortykosteroidów, leków antyhistaminowych i antyleukotrienów. Celem leczenia jest hamowanie reakcji zapalnych i zapobieganie rozwinięciu się objawów alergii. W astmie konieczne jest ponadto podawanie leków rozszerzających oskrzela.

 

Zapobieganie

 

Powszechnie wiadomo, że lepiej zapobiegać niż leczyć. Zapobieganie chorobom alergicznym od dawna jest przedmiotem zainteresowań alergologów i ich pacjentów. Co prawda w świetle aktualnej wiedzy medycznej zapobieganie chorobom alergicznym we wszystkich przypadkach nie jest możliwe. Nie mniej jednak, odkąd stwierdzono skłonność do rodzinnego występowania alergii i astmy, zwrócono szczególną uwagę na dzieci rodziców cierpiących na te choroby i opracowano wskazówki do podjęcia działań, które być może zmniejszą częstość występowania chorób alergicznych lub pozwolą w ogóle im zapobiec.

 

Głównym sposobem zapobiegania alergiom pokarmowym jest zabezpieczenie noworodka przed kontaktem z substancjami potencjalnie uczulającymi. Zalecane jest karmienie piersią przynajmniej w pierwszych 4-6 miesiącach życia dziecka, ewentualnie stosowanie preparatów mleko-zastępczych oparte na hydrolizatach białkowych, a nie na mleku krowim czy sojowym. Ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących wprowadzania do diety dziecka ryżu, mięsa, warzyw i owoców - z wyjątkiem cytrusów (między 6-12 miesiącem), a także stopniowo mleka, przetworów pszenicy, kukurydzy, owoców cytrusowych i soi (po ukończeniu 1 roku życia).

 

W drugim roku życia można dziecku zacząć podawać jaja kurze, ryby i orzeszki ziemne. W zapobieganiu alergiom wziewnym i astmie u dzieci celowe jest usuwanie kurzu z mieszkania poprzez stosowanie specjalnej syntetycznej bielizny pościelowej, częste jej zmienianie, utrzymywanie niskiej względnej wilgotności powietrza w mieszkaniu, unikanie dywanów, tapicerowanych mebli oraz rezygnacja z hodowli zwierząt domowych w pierwszych latach życia dziecka. Należy ponadto dołożyć wszelkich starań, aby zapobiegać narażeniu dziecka na dym tytoniowy przez cały czas trwania dzieciństwa oraz zapobiegać nawracającym chorobom infekcyjnym dróg oddechowych, które stanowią czynnik ryzyka wystąpienia astmy oskrzelowej.

U.T

 

Czytaj także:

 

Stenoza zastawki aortalnej !

W sprawie TRANSPLANTACJI !

Nadciśnienie tętnicze - etiologia, zapobieganie, diagnoza, leczenie !

Chirurg w roli sapera, czyli jak się rozbraja tętniaki!

Pierwsza pomoc w sprawach sercowych

Epidemie XXI wieku: choroba niedokrwienna serca

Stres - przyjaciel czy wróg?

DEKALOG ZDROWEGO SERCA !

O CIŚNIENIU TĘTNICZYM I CIŚNIENIOMIERZACH !

Gdy nogi nie chcą nas już nieść!

Komentarze

dodał: ~Arek | 2010-09-01 10:13:53

Bardzo ciekawy artykuł, nie wiedziałem, że można się w ten sposób ochronić