ADHD - zespół nadpobudliwości psychoruchowej01-01-1970

ADHD – zespół nadpobudliwości psychoruchowej

Jak rozróżnić czy dziecko ma zespół nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi (ADHD) czy jest zwyczajnie niegrzeczne? Kiedy konieczna jest opieka specjalisty?

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami uwagi (zespół hiperkinetyczny) jest jednym z najczęstszych problemów, z jakimi trafiają pacjenci do psychiatry dziecięcego. Przyjmuje się, ze około 5% dzieci w młodszym wieku szkolnym jest dotkniętym tym problemem.
Nie należy traktować ADHD równoważnie z określeniem „problemy z dzieckiem”. Żeby rozpoznać ADHD konieczne jest wystąpienie 3 grup objawów:
- problemy z utrzymaniem uwagi
- problemy z kontrola impulsywności
- nadmierna ruchliwość.
Zaburzenia uwagi przejawiają się krótkim czasem skupienia uwagi, brakiem umiejętności skupienia się na konkretnej rzeczy lub nieumiejętnością wyboru obiektu uwagi spośród kilku źródeł, bardzo łatwym rozpraszaniem się pod wpływem bodźców zewnętrznych. Jednym z efektów tych zaburzeń jest notoryczne gubienie przedmiotów i zapominanie o różnych rzeczach.
Problemy z kontrola impulsywności to wykonywanie przez dziecko czynności, bez przewidywania ich konsekwencji. Dzieci z ADHD często rozpoczynają wykonywanie zadania bez całkowitego zrozumienia instrukcji, często nawet bez wysłuchania wskazówek. Mają kłopoty z wykonaniem zajęć, które są długotrwałe, wieloetapowe bądź wymagają współpracy grupowej.
Nadmierna ruchliwość przejawiana przez dziecko nie wiąże się z wykonywaniem przez dziecko żadnego działnia i jest bardzo dokuczliwa dla przebywających w pobliżu osób. Dziecko nadpobudliwe z trudnością pozostaje w jednym miejscu, biega, wspina się na meble. U dzieci starszych przejawem może być wiercenie się, kręcenie na krześle, nerwowe poruszanie przedmiotami, obgryzanie np. ołówka.
Kolejnym kryterium jest istnienie przynajmniej dwóch środowisk (np. szkoła, dom), w których dziecko stale lub prawie stale wykazuje objawy (przy ich zróżnicowanym nasileniu).
Leczenie zespołu nadpobudliwości psychoruchowej (także farmakologiczne) jest objawowe. Jego celem nie jest zlikwidowanie samego zespołu, ale umożliwienie dziecku jak najbardziej prawidłowego funkcjonowania w grupie rówieśniczej, w domu, w szkole czy przedszkolu wypracowanie odpowiednich postaw wobec dziecka, jak również zminimalizowanie ryzyka wystąpienia powikłań takich jak: zachowania buntownicze i opozycyjne, depresja, uzależnienia, niska samoocena, ryzyko samobójstwa.
Podstawę leczenia powinna stanowić psychoedukacja i poradnictwo, wdrożone już w trakcie wizyty, na której ustalono rozpoznanie. Kolejnym krokiem są warsztaty umiejętności rodzicielskich (lub nauczycielskich), wskazujące skuteczne metody zmniejszania trudności związanych z objawami zaburzeń uwagi, impulsywności i nadmiernej ruchliwości, a także modyfikacji zachowań niewłaściwych lub niepożądanych.
Postuluje się, żeby jako pierwsze wykorzystać metody niefarmakologiczne- zmianę sposobu wychowania i nauczania, metody terapii behawioralnej, a dopiero przy nieskuteczności takiej terapii wprowadzić leczenie farmakologiczne ( w określonych przypadkach istnieją wskazania do prowadzenia obu typów leczenia równocześnie)
Podejrzenie istnienia ADHD powinno skłonić do jak najszybszej konsultacji psychologicznej.